Uygun ipuçlarını seçme, belli bir hareket için hazır olma, nasıl yapıldığını dikkatle izleme, gözleme, tanıma, tanımlama gibi süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Çalışmakta olan bir makinenin sesinden, çalışma güçlüklerini tanıma.
• Dikiş yapmaya başlamadan, iğnenin dikiş makinesinin neresine takılacağını fark etme.
• Müziği dans biçimine bağlama yeteneği.
• Yemek yapmada belirli bir tarifeyi takip etme.
• Çeşitli kumaşların kalite farklarını el yordamıyla fark etme.
• Beden eğitimi dersinde yapılan vücut hareketlerini gözleyebilme.
• Müzik dersinde herhangi bir müzik aletinin çalışını izleyebilme.
• Bir yiyeceğin tadını kontrol etme.

Kurulum Basamağı:

Belirli bir türdeki hareket veya yaşantı için hazır bulunuşluk düzeyi oluşturma şeklinde tanımlanabilir. Bu basamaktaki davranışlar, zihinsel ya da duyuşsal kurulma ile birlikte bulunabilir. Zihinsel kurulma, bir devinişsel hareketi yapmaya dönük olarak bilişsel anlamda bir hazır bulmayı ifade eder. Bedensel kurulma ise, sergilenecek psikomotor hareket için anatomik olarak dengelemeye dönük bir hazır olmayı ifade eder. Duyuşsal kurulum, yapılacak bedensel hareket için elverişli tutumlar geliştirme olarak tanımlanır.

ÖRNEKLER:

• Penaltı atışında kalecinin uygun pozisyona geçmesi.
• Araba kullanmak için uygun biçimde koltuğa oturma.
• Klavyede on parmak yazı yazmak için elleri hazır pozisyona getirme.
• Sofra kurarken yapılan işlerin bilgisini zihinde hazırlama.
• Çeşitli dikiş işlemleri için kullanılacak uygun araçları bilme.
• Dikiş makinesini işletme eylemini becerikli olarak yapmaya isteklilik.
• Kara kalemle bir resim yapmaya karşı olumlu bir duygu oluşturma.
• Daktiloda yazı yazmak için büyük bir istek oluşturma.

Kılavuzlama Basamağı:

 Taklit etme, deneme- yanılma, yardımlı-yardımsız yapabilme, gösterme, söküp birleştirme, değiştirme, vurma, yazma, örme gibi süreçlerden oluşur. Bir bireyin öğretmen rehberliğinde veya bir modeli, belirli bir takım ölçütleri dikkate alarak, onun sergilediği davranışları yapmaya dönük çalışmayı ifade eder.

ÖRNEKLER:

• Bilgisayarla, öğretmen denetiminde bir konu ile ilgili sunu hazırlama.
• Öğretmen denetiminde öğrencilerin portre çalışması yapması.
• Bir dansın adımlarını usta sanatçıya bakarak yapmaya çalışma.
• En iyi pantolon ütüleme yöntemini, çeşitli yollar deneyerek bulma.
• İlk yardım bandajlamasını gösterildiği gibi uygulama.

Beceri Haline Getirme:

Belirli bir işi, kural ve standartlarına uygun yapabilme, inşa etme, ayırma, tamir etme, taslak oluşturma, başkasından yardım almadan icat etme, hareketli gösterme, mekanik olarak icat etme, otomatik sergileme gibi süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Düzgün ve okunaklı bir yazı yazma becerisi gösterme.
• Bir elbise desenini, bir kumaşa uygulayarak, elbise kesme.
• Pasta yapımında kullanılan malzemeleri uygun biçimde karıştırabilme.
• İstenilen nitelikte bilgisayar masası yapabilme.
• On parmakla daktiloda yardımsız yazı yazabilme.
•  Dans figürünü, usta eğitici olmadan kendi kendine sergileyebilme.

Duruma Uydurma:

Kazanılan hareketi başka durumlara uyarlama, yeniden düzenleme, başkalaştırma ve kontrol etme gibi süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Word programını kullanan birinin Excel programını da kullanması.
• Suyun akış biçimine göre yüzme stilini değiştirme.
• Bir müzik aletini çalmak için kazandığı becerilerle, diğer müzik aletlerini çalabilme.
• Yeni çıkan bir kelime işlemcisini zorlanmadan kullanma.
• Dikiş dersinde elde ettiği becerileri, yeni dikiş makinesinde kullanabilme.
• Basketbol oyununda kazandığı becerileri, hentbol oynarken rahatça kullanabilme.

Yaratma Basamağı:

Yeni bir duruma uyum sağlamak, bir problemi çözmek için yeni bir hareket biçimi geliştirmek, yeni bir dans figürü ortaya çıkarmak, orijinal davranışlar sergilemek, şekil vermek vb. süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Yeni bir dans figürü ortaya koyabilme.
• Farklı biçimde bir masa yapabilme.
• Orijinal bir resim yapabilme.
• Yeni bir oyun icat etme.
• Yeni bir elbise stili geliştirme.
• Yeni bir topa vuruş tekniği geliştirme.
• Yeni bir araba sürme biçimi geliştirme.
• Özgün bir yazı stili geliştirme.
• “Her kız sakız çiğner; ama Çerkez kızı farklı çiğner.”
• Farklı bir kazak örme becerisi oluşturma.

Devinişsel alan hedef aşamaları şeması:

Belirli bir nesne,fikir ya da uyarıcının farkına varmak,dikkat etmek ve duyarlı olma halidir. Farkındalık, almaya isteklilik kontrollü ve seçici dikkati kullanma söz konusudur.

ÖRNEKLER:

• Bir sergideki resimlere dikkatle bakmak.
• Toplumsal sorunlara duyarlılık göstermek.
• Trafik kurallarına uymanın farkında olma.
• Eğitimle ilgili yayınları seçmede dikkatli davranma.
• Mimari,sanat,döşeme,elbise ve benzerlerindeki estetik etkenlerin farkında olma.
• Başkaları konuşurken dikkatlice takip etme.

Tepkide bulunma basamağı:

Belli uyarıcılarla ilgilenme,onlara uygun ve bilinçli tepkilerde bulunma, uyarıcıyı arama ve önem verme, yardım etme, tartışmalara katılma, okuma yazma, rapor etme, kurallara uyma, tepkide uysallık, tepkide isteklilik, doyum sağlama gibi süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Bir sanat eseri ile ilgili tartışmaya katılma.
• Okul ve trafik kurallarına uyma.
• Toplumsal kuruluşlarda çalışmaya gönüllü olma.
• Sağlıkla ilgili kurallara uymaya razı olma.
• Oyun kurallarına uyma.
• Boş zamanlarında kitap okumaktan zevk alma.
• Verilen bir görevi itiraz etmeden gereğine uygun olarak yapma.
• Sabah okula geldiğinde öğretmenlerine ve diğer arkadaşlarına selam verme.
• Başkalarının sağlığını korumak için sorumluluk alma ya da kalabalık yerlerde sigara içmeme.

Değer verme basamağı:

Bu düzeyde sınıflanmış davranışlar, yeterli derecede tutarlı ve istikrarlı olup, bir inanç veya tutum özelliği kazanır.taktir etme, olumlu tutum gösterme.bir olay ya da olguyu tercih etme, kabullenme, değere düşkünlük, adanmışlık, örgütlenme, paylaşma gibi süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Basketbol maçı yerine bir bilimsel toplantıya gitme. 
• Günlük hayatta bilimin önemini takdir etme.
• Etkili konuşma ve yazma yeteneğini geliştirmeye sürekli istek gösterme.
• Demokratik hayatın önemini takdir etme.
• Azıcık aşım, ağrısız başım.
• “Yurtta sulh, dünyada sulh” ilkesini takdir etme.
• Her türlü eleştiriye, değerlendirmeye açık olma.
• Vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü korumaya kendini adama.

Örgütleme Basamağı:

Değerler sistemine yenilerini ekleyerek farklı değerleri bir araya getirme, kararlılık, savunma, formüle etme, sıralama, genelleme ve sentez gibi süreçlerden oluşur. Bu basamakta yazılan hedef cümlelerinin sonunda “kararlı oluş, kararlılık” gibi ifadeler yer alabilir. Hedeflerin davranışa dönüştürülmesinde, “her zaman, her durumda, gerektiğinde başvurma, sorma, teşekkür etme, kızmama, darılmama, savunma, kendi değerleriyle ters düşmeme, özgün davranma, gerekçe göstererek açıklama, tutarlı olma” gibi sözlere yer verilebilir.

ÖRNEKLER:

• Bir takım mesleki sorunların giderilmesi için yeni değerler oluşturmaya kararlılık.
• Bir sanat dergisine abone olma.
• Problem çözmede planlamanın rolünü benimseme.
• Okulda mutlu bir sınıf oluşturmak için yeni anlayışlar oluşturmada kararlılık.
• Yaratandan dolayı, tüm yaratılanları sevme.
• Beğendiği bir sanat eserinin özelliklerini yakından tanımaya çalışma.
• Savunduğu siyasi görüşün dayandığı ilkeleri tanımada kararlı oluş.

Kişilik Haline Getirme:

Bireyin, alışılmış hallerde, duygusal rahatsızlık yaşamadan, benimsediği değerlerle tutarlı davranmasını gerektiren özellikleri içerir. Davranışların, karakter haline dönüşmesi, tutumlarda kararlılık ve netlik, ayırt etme, değiştirme, gözden geçirme, soru sorma, sorun çözme, tercih etme gibi süreçlerden oluşur.

ÖRNEKLER:

• Arkadaşları arasında bir sanat aşığı olarak tanınma.
• Grup etkinliklerinde işbirliğine uyum sağlama.
• Kanunlara karşı sorumlu olmayı alışkanlık haline getirme
• Trafik kurallarına uymayı alışkanlık haline getirme.
• Dengeli ve tutarlı bir hayat tarzına sahip olma.
• Kanıtlar karşısında, yargılarını ve davranışlarını değiştirmeye alışık olma.
• Çevresinde yardım sever kişiliği ile tanınma.

Duyuşsal alan hedef aşamaları şeması:

Bireyin temel kavramları, ilkeleri olayları, terimleri, yöntemleri bilmesi, tanıması, hatırlaması ve ezbere söylemesi gibi bilişsel süreçleri kapsar. Terimler, olgular,araç gereçler,alışılar yönelim ve aşamalı dizilerin,sınıflamaların bilgileri ile ölçütler, yöntemler, ilke ve genellemeler, kuramlar ve yapıların bilgisini içerir.

ÖRNEKLER:

• Bir öğrencinin matematik dersinde dört işlem bilgisini taşıması.
• Felsefe dersinde akımlarla ilgili temel sınıflamaları hatırlama.
• Kurtuluş savaşı ile ilgili tarihleri söyleme.
• Coğrafya dersinde bölgelerin adını sayma.
• Program geliştirme ile ilgili kavramların tanımını bilme.
• Kamu yardım programlarının gelişimine yol açan ana eğilimleri bilme.
• Kültür kavramı ile ilgili belli başlı kuramları hatırlayabilme.

Kavrama aşaması:

Bilgi düzeyinde kazanılmış kavramların özümsenmesi, kendine mal edilmesi,anlamının yakalanması, yorumlanması, bir durumdan başka bir duruma çevirme,geleceğe yönelik kestirimde (öteleme) bulunma,bilgiyi kendi cümleleriyle ifade etmek gibi süreçleri kapsar. Anlamanın en alt basamağını oluşturur.

ÖRNEKLER:

• Türkiye’deki yağış durumuna ilişkin bilgileri grafiğe dönüştürebilme yeteneği.
• Nüfus artışıyla ilgili geleceğe dönük çıkarımda bulunabilme.
• Anne sütünün yararlarını farklı örneklerle açıklama.
• Belirtke tablosunun faydalarını kavrayabilme.
• Matematikte kelimelerle ifade edilmiş bir bilgiyi,diğer sembollerle dile getirebilme gücü.
• Yabancı bir dilde verilen bir cümleyi Türkçe’ye çevirebilme.
• Verilen bir ilkeyi kendi cümleleriyle açıklayabilme.
• Verilen bir toplumsal olgunun,gelecekte alabileceği durum hakkında öteleme yaparak, durumu gerekçeleriyle açıklayabilme.
• Okuduğu metine uygun bir başlık bulma.

Uygulama aşaması:

Öğrencinin kavrama düzeyindeki öğrenmelerine dayanarak,yeni problemleri çözüme ulaştırması,bilgileri işlemlere uygulaması,hesaplaması,yapıp göstermesi gibi süreçlerden oluşur.yani bir takım soyutlamaları,somut bir biçime dönüştürme,somut olarak yapıp gösterebilme özelliğini içerir.

ÖRNEKLER:

• Dört işlemle ilgili bir problemi çözme.
• Bilimsel yöntemleri kullanarak ödev hazırlama.
• Fizikte kuvvet konusuyla ilgili problemleri çözme.
• Tasarlanmış modellere göre bir elbise dikme.
• Kadavra üzerinde kas ve kemik çeşitlerini gösterme.
• İlk yardım dersinde aldığı bilgileri, spor yaralanmalarında kullanma.
• Düzeyine uygun bir metni dil kurallarına uygun olarak okuma.
• Yeni öğrendiği İngilizce kelimeleri bir İngiliz’le iletişim kurmak için kullanabilme.

Analiz aşaması:

Parçalara ayırma, parçalar arasındaki ilişkileri bulma, bütünü oluşturan ilke ve kuralları tahlil etme, benzerlik ve farklılıkları ortaya koyma gibi süreçlerden oluşur. Bu aşamada tümden gelim önemlidir.

ÖRNEKLER:

• Bir cümleyi doğru olarak öğelerine ayıra bilme.
• Çevre kirliliğine yol açan nedenleri ortaya koyma.
• Değişmenin olumlu ve olumsuz yönlerini tespit etme.
• Aile ve toplum arasındaki ilişkileri belirleyebilme.
• Avrupa birliğinin ortaklık ilkelerini belirleyebilme.
• Olguları,hipotezlerden ayıra bilme.
• Sağlıkla ilgili kuramları uygun başlıklar altında sıralayabilme.
• Bir propaganda afişinde yer alan biçim ve örüntüleri fark edebilme.
• Giyim atölyesinde kullanılan araçları niteliklerine göre sınıflayabilme.

Sentez aşaması:

Öğeleri,parçaları belli ilişki ve kurallara göre birleştirip,yeni bir bütün oluşturma,özgün fikirlere ulaşabilme. Yeni bir biçime ve formüle kavuşturabilme,yeni şeyler yaratma süreçlerinden oluşur. Üretme, buluş, icat ve yaratıcılık ön plandadır.

ÖRNEKLER:

• Bir öğrencinin turizm konusunda özgün bir kompozisyon yazması.
• Öğretimde planlama ve değerlendirme dersi ile ilgili yeni bir sınav tekniği hazırlama.
• Kültür konusunda orijinal bir makale yazma.
• Eğitim sisteminin sorunlarına yeni çözüm önerileri getirebilme.
• Deniz kirliliğini önlemek için bir takım projeler tasarlayıp geliştirebilme.
• Demokrasinin,insan hayatındaki önemini kendine has bir üslup kullanarak açıklayabilme.
• Çeşitli durumlara uygun öğretici fıkralar üretebilme.
• İletişim sürecinde kullanılabilecek yeni bir yazı stili icat etme.
• Bir matematik problemini çözebilmek için yeni ve kısa bir formül önerebilme.

Değerlendirme aşaması:

Bir ürünü, bir görüşü iç ve dış ölçütlere göre eleştirme, taktir etme sonuç çıkarma, özetleme, destekleme, yargılama, tutarsızlıkları gösterme v.b. süreçlerden oluşur.bir değer biçme standardını kullanma söz konusudur. Bireyin değer hükümlerini kullanması, haklıyı haksızdan ayırt etmesi gibi kazanımları ortaya koyar.

ÖRNEKLER:

• Bir çocuk kitabını olması gereken özelliklere göre eleştirebilme.
• Kişinin gelişim düzeyine uygun bir yazıyı,makale kurallarına göre değerlendirmesi.
• Bir ders yazılım programını belli ölçülere göre yargılama.
• Bir tartışmadaki mantıksal yazıları ortaya koyabilme.
• Bir sanat eserini,renk uyumu,desen yapısı bakımından taktir edebilme.
• İyi bir sınavda bulunması gereken temel ilkeleri tartışabilme.
• Sağlık alanında hüküm süren bir takım yanlış inanışları eleştirebilme.
• Toplumda kabul gören siyasal felsefeleri, bilimsel kriterlere göre yargılayabilme.
• Bir makalede dile getirilen örnekleri, iç tutarlılık açısından yorumlayabilme.
• Bir davranışla ilgili olarak ileri sürülen gerekçeleri,haklılık ölçütlerine göre taktir edebilme.
• Sosyal bilgiler dersi ile ilgili temel ürün ve süreçleri, belirli ölçütlere göre değerlendirebilme.
• Bir müzik parçasındaki söz ve melodi bütünlüğünü taktir edebilme.
• Bir kitapta geçen önemli olayları ana hatları ile özetleyebilme.
• Yapılan bir inceleme gezisinin yaralı olup olmadığını, gezi planına göre özetleme.