1-Kuruluş Dönemi

İlk Osmanlı padişahı Osman bey’dir
•   Osmanlıların ilk başkenti söğüttür
•   Osmanlılarla Bizans’ın yaptığı ilk savaş Koyunhisar savaşıdır
•   Aşiretten beyliğe geçiş ilk defa Osman Bey döneminde olmuştur
•   Osmanlılardan beylikten devlete geçiş ilk defa Orhan Bey zamanında gerçekleşti
•   İlk Osmanlı müderrisi Kayserili Davuttur
•   İlk Osmanlı veziri Alaaddin Paşa dır
•   İlk Osmanlı kadısı Karamanlı Dursun Fakih’tir
•   Osmanlılarda ilk vakıf Orhan Bey zamanında kurulmuştur
•   İlk divan teşkilatı Orhan Bey zamanında kurulmuştur
•   İlk düzenli orduyu Orhan Bey kurmuştur(yaya ve müsellem)
•   İlk defa Orhan Bey zamanında donanmaya sahip olundu
•   İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey zamanında İznik’te kurulmuştur
•   Osmanlılar Rumeli’ye ilk defa Orhan Bey in kardeşi Süleyman paşa ile geçmiştir
•   İlk Osmanlı tersanesi Karamürsel de Orhan Bey tarafından kurulmuştur
•   Rumeli’ye ilk geçiş Çimpe kalesinin alınmasıyla gerçekleşmiştir
•   Osmanlıların Rumeli deki ilk üssü Çimpe kalesidir
•   İlk Osmanlı parası Osman Bey tarafından bastırılmıştır
•   Osmanlılara katılan ilk beylik Karesioğullarıdır
•   Anadolu Türk birliğini sağlama faaliyetleri ilk defa Orhan Bey döneminde başlamıştır
•   İlk denizcilik faaliyetleri Orhan Bey döneminde başlamıştır
•   İlk Osmanlı donanması Karesioğullarından alınan donanmadır
•   Bizans ile yapılan ilk büyük savaş Maltepe savaşıdır
•   İlk gümüş para Orhan Bey döneminde basılmıştır
•   Şehirlerde kurumsallaşma ilk defa Orhan Bey döneminde kadı subaşlarının atamasıyla olmuştur
•   Ankara savaşından sonra Osmanlıya katılan ilk beylik saruhanoğullarıdır
•   Topçu ocağı ilk defa 1. Murat tarafından kurulmuştur
•   Top ilk defa 1. Kosova da kullanılıştır
•   İlk eyalet 1. Murat döneminde oluşturuldu
•    Karamanoğulları ilk defa 1. murat zamanında savaşılmıştır
•   Osmanlılar Haçlılarla ilk defa Sırpsındığı’nda karşılaşmışlardır
•   Osmanlılarda sultan unvanını kullanan ilk padişah 1. Murat tır
•   Yeniçeri ocağı ilk defa 1. Murat zamanında kurulmuştur
•   Acemioğlanlar ocağı ilk defa 1. Murat zamanında kurulmuştur
•   Veziriazam, kazasker, defterdar, nişancı ilk defa 1. Murat zamanında divan üyesi olmuştur
•   İlk veziriazam Çandarlı Halit Paşa dır.(1. Murat)
•   Merkezi otoriteyi güçlendirmek amacıyla egemenlik anlayışında değişiklik ilk defa 1. Murat zamanında gerçekleşmiştir(ülke padişah ve oğullarınındır)
•    Rumeli beylerbeyliği ilk defa 1. Murat devrinde kurulmuştur(ilk eyalet)
•   Pencik sistemi ilk defa 1. Murat zamanında uygulanmıştır
•   Sancak valiliğinden gelen ilk hükümdar 1. Murattır
•   Orta Avrupa ticaret yolunu ilk defa ele geçirilmesi Çirmen savaşı ile olmuştur.
•   Çeyiz yoluyla Osmanlı topraklarına katılan ilk beylik Germiyanoğlulları beyliğidir.
•   Tımar sistemi ilk defa 1. Murat devrinde oluşturulmuştur.
•   İlk mali teşkilat 1. Murat devrinde oluşturulmuştur.
•   Osmanlı Devleti’nin ilk yenilgisi Ploşnik Savaşı’dır. (1388)
•   Haçlılarla yapılan ilk büyük meydan savaşı 1. Kosova dır.
•   İstanbul’u kuşatan ilk Osmanlı padişahı Yıldırım Beyazid dir.
•   Osmanlı tarihinde Anadolu Türk Birliğini ilk defa Yıldırım Beyazid sağlamıştır.
•   Orta Avrupa’nın kapıları Osmanlılara Niğbolu zaferi ile açılmıştır. (1396)
•   İngiltere ve Fransa’nın katıldığı ilk haçlı savaşı Niğbolu Savaşıdır.
•   Yıldırım Beyazid Niğbolu Savaşından sonra “Sultan-ı İklimi Rum” unvanını almıştır.
•   Anadolu Türk birliğinin ilk defa bozulması Ankara Savaşı sonucunda olmuştur.
•   Osmanlı’yı Balkanlarda yenmenin mümkün olmadığı Niğbolu Savaşıyla anlaşılmıştır.
•   Ankara savaşından sonra Osmanlı Devleti’nin ilk hakimiyet alanında aldığı beylik Saruhanoğullarıdır.
•   İlk büyük Tersane Yıldırım Beyazid döneminde yapılan Gelibolu tersanesidir.
•   Osmanlı Devleti’ni tehdit eden ilk doğulu devlet Timurlardır.
•   İstanbul’da yapılan ilk hisar 1. Beyazid’in yaptırdığı Anadolu hisarıdır.(Güzelcehisar)
•   Dini ve sosyal içerikli ilk isyan Şeyh Bedrettin isyanıdır.
•   Osmanlılarda taht kavgası ilk kez Fetret döneminde (1402-1413)
•   Enderun mektebi ilk defa 2. Murat zamanında kurulmuştur.
•   Devşirme sistemi ilk kez 2. Murat zamanında kurulmuştur.
•   Yeniçeriler ilk defa 1444 yılında 2. Murat’ın tahtı terk etmesi üzerine isyan etmişlerdir. (Buçuk tepe isyanı)
•   İki kez tahta çıkan ilk padişah 2. Murattır.
•   Oğlu tarafından tahta geçirilen ilk padişah 2. Murattır.
•   İlk defa doğu klasikleri Türkçe’ye 2. Murat zamanında çevrilmiştir.
•   Osmanlılarla Haçlılar arasında ilk antlaşma Edirne-Segedin antlaşmasıdır.
•   Osmanlı Devleti’nin batıda imzaladığı ilk antlaşma Edirne-Segedin antlaşmasıdır.
•   Osmanlı Devleti’nde ilk defa sınır kavramından Edirne-Segedin anlaşmasında söz edilmiştir.(Tuna Nehri)
•   İlk deniz savaşı Venediklerle Çelebi Mehmet zamanında yapılmıştır.
•   Avrupalılar Türkleri balkanlardan atamayacaklarını ilk kez 2. Kosova’da anladılar.

2- Osmanlı Yükselme Dönemi

•   Osmanlı devleti ilk defa tam merkeziyetçi devlet özelliğini Fatih döneminde kazanmıştır.
•   Osmanlı Devleti’nin doğuda imzaladığı ilk antlaşma Amasya Anlaşması’dır. (1555-İran)
•   Havan topu ilk kez İstanbul’un fethinde kullanılmıştır.
•   Vezirler ilk defa Fatih zamanında kul sistemi ile seçilmeye başlandılar.
•   Kubbealtı vezirleri ilk defa Fatih döneminde atanmıştır.
•   Osmanlı Devleti’nin ilk yazılı kanunları Kanunname-i Ali Osman dır.
•   Balkanların fethini tamamlayan ilk padişah Fatih Sultan Mehmet’tir.
•   Fatih kanunnamesi Osmanlıların ilk yazılı kanunlarıdır.
•   Osmanlı’nın ilk altın parasını Fatih bastırmıştır.
•   İlk kapitülasyonlar Fatih tararından Venediklilere verilmiştir.
•   Sadrazamlar ilk defa Fatih zamanında divana başkanlık etmeye başladılar.
•   İpek yolu Fatih’in Kırım’ı fethetmesiyle ilk defa Osmanlı denetimine geçmiştir.
•   İlk defa klasik Türk- Osmanlı mimari tarzı uygulanmıştır.
•   Fatih döneminde Karadeniz ilk defa Türk Gölü haline gelmiştir.
•   Dünyada yivli-setli topraklar ilk defa 2. Beyazid zamanında yapılmıştır.
•   Yeniçerilerin ilk isyanı 2. Murat döneminde Fatih’in ilk hükümdarlığı sırasında meydana gelmiştir. (Buçuktepe isyanı)
•   Cülus bahşişi ilk defa Fatih Sultan Mehmet zamanında verilmiştir.
•   İlk uluslar arası üniversite Fatih Sultan Mehmet devrinde yapılan Sahn-ı Seman medresesidir.
•   Fatih döneminde ilk defa üniversite yabancı bilim adamlarından yararlanmıştır.
•   Surları yıkabilecek çapta ilk büyük toplar (şahi) Fatih devrinde dökülmüştür.
•   İlk defa Fatih devrinde gemiler karadan denize indirilmiştir.
•   Osmanlı Devleti, imparatorluk özelliğini Fatih devrinde Bizans’ın yıkılmasıyla kazanmıştır.
•   İlk defa Anadolu ve Rumeli toprak bütünlüğü İstanbul’un fethiyle sağlanmıştır.
•   Boğazlar ilk defa Fatih devrinde Osmanlı egemenliğine girmiştir.
•   Ortodoks Patrikhanesi ilk defa Fatih devrinde himaye altına alınmıştır.
•   Avrupa’ya ilk defa denizden sefer yapan padişah Fatih’tir. (Otranto)
•   İlk defa Memlüklerle ilişkilerin bozulması Fatih devrinde olmuştur.
•   Topların kullanıldığı ilk meydan savaşı Otluk beli savaşıdır
•   Osmanlı- Safevi ilişkileri ilk defa 2. Beyazıt döneminde başlamıştır(sokulu isyanı)
•   Kırım ile kara bağlantısı Boğdan seferiyle 2. Beyazıt döneminde başlamıştır
•   Anadolu Şii kışkırtması sonucu çıkan ilk isyan 2. Beyazıt döneminde çıkan Şahkulu isyanıdır
•   Bir iç meselenin ilk defa uluslar arası  mesele haline gelmesi 2. Beyazıt döneminde yaşanan şehzade cem olayıdır
•   Avrupalıların Osmanlı iç işlerine karışması ilk defa şehzade Cem olayıdır
•   Oğlu tarafından tahtan indirilen ilk Osmanlı padişahı 2. Beyazıt’tır
•   Celali isyanları ilk defa Yavuz Sultan Selim zamanında ortaya çıkmıştır
•   Osmanlıların İran’la yaptıkları ilk büyük savaş çaldıran savaşıdır
•   Osmanlıların kuzey Afrika hakimiyeti ilk kez  Mısırın fethi ile başlamıştır
•   Batıya sefer düzenlemeyen ilk padişah yavuz sultan selimdir
•   Yavuz’un mısır’ı  fethiyle baharat yolu ilk kez Osmanlıların eline geçmiştir
•   Kutsal toprakları ele geçiren ilk padişah yavuz sultan Selimdir
•   Osmanlı-Cezayir ilişkileri ilk olarak Yavuz döneminde başlamıştır.
•   Güney Doğu Anadolu ilk defa Yavuz döneminde Osmanlı hakimiyetine girmiştir. (Turnadağ Savaşı)
•   Orta Avrupa’nın kapılarının açıldığı ilk sefer Belgrat’ın fethidir.
•   İlk defa Orta Avrupa hakimiyeti Kanuni döneminde Mohaç Savaşı ile başlamıştır.
•   Akdeniz’de fethedilen ilk ada Rodos’tur.
•   Kanuni’nin Rumeli ye yaptığı ilk sefer Belgrat Seferidir. (1521)
•   Viyana ilk defa Kanuni tarafından kuşatılmıştır.
•   Türkler Akdeniz’de üstünlüğünü ilk defa Preveze deniz savaşıyla sağlamıştır.
•   Kanuni döneminde Akdeniz ilk defa Türk gölü haline gelmiştir.
•   Kanuni döneminde Ege ilk defa Türk gölü haline gelmiştir.
•   Şeyhülislam ilk defa Kanuni zamanında divan üyesi olmuştur.
•   Kaptan-ı Derya ve Reisülküttab ilk defa Kanuni zamanında divan üyesi olmuştur.
•   Osmanlılarla İran arasında imzalanan ilk anlaşma Anlaşmasıdır. (1555)
•   Osmanlı  Devleti’nin sınırları ilk defa Kanuni döneminde Basra körfezine ulaşmıştır.
•   Hindistan’a sefer düzenleyen ilk Osmanlı padişahı Kanuni’dir.
•   İlk Kaptan-ı Derya Barbaros Hayreddin Paşa’dır.
•   Portekizlilerle ilk defa Kanuni döneminde deniz savaşı yapılmıştır.
•   Orta Asya Türk devletleri ilk deniz yolu bağlantısını kurma projesini ilk başlatan devlet adamı Sokullu’dur.
•   Süveyş kanalını açmak isteyen ilk devlet adamı Sokullu’dur.
•   Ordunun başında sefere çıkmayan ilk padişah 2. Selim’dir.
•   İstanbul’da doğan ve ölen ilk padişah 2. Selim’dir.
•   Osmanlı tarihinde Kanun-i Kadim (Yeniçeri ocağına asker alma kanunu) ilk defa 2. Murat zamanında bozulmuştur.
•   İlk Osmanlı donanması İnebahtı’da (1571) 2. donanma Çeşme’de (1770) 3. donanma Navarin (1827)  4. donanma Sinop’ta (1853) yakılmıştır.
•   Denizlerde ilk büyük yenilgi İnebahtı yenilgisidir.

3- Osmanlı Duraklama Dönemi

•   Osmanlı Devleti’nin doğuda en geniş sınırlara ulaştığı antlaşma Ferhat Paşa antlaşmasıdır. (1590-İran)
•   Şehzadelerin sancağa gönderilmesi uygulaması ilk defa 1. Ahmet zamanında
•   Kafes usulü ilk defa   1. Ahmet zamanında uygulanmaya başlanmıştır.
•   Divan örgütü ilk defa 2. Mahmut tarafından kaldırılıp yerlerine bakanlıklar kurulmuştur.
•   Osmanlı Devleti’nin batıda en geniş sınırlara ulaştığı anlaşma Bucaş anlaşmasıdır. (1672-Lehistan)
•   Osmanlı Avrupa karşısındaki üstünlüğünü Zitvatoruk savaşı (1606) ile kaybetmiştir.
•   Yeniçeri ocağının bozulmaya başladığının fark edildiği ilk savaş Hotin savaşıdır.
•   Yeniçeri ocağını kaldırmaya çalışan ilk padişah Genç Osman’dır.
•   Şeyhülislam’ın yetkilerini ilk kısıtlayan Osmanlı padişahı 2. Osman’dır.
•   Başkenti İstanbul’dan Anadolu’ya  taşımayı düşünen padişah 2. Osman dır
•   Sosyal alanda ıslahat yapan ilk Osmanlı padişahı 2. Osman’dır(saray dışından evlenerek)
•   Devletin kötüye gidiş nedenlerini araştırarak ilk defa rapor hazırlayan Koçi Beydir
•   İsyan sonucu öldürülen ilk padişah 2. Osman (genç Osman) dır
•   İlk Osmanlı bütçesi tarhuncu Ahmet paşa tarafından hazırlanmıştır
•   Asayişi sağlamak amacıyla ilk defa sokağa çıkma yasağı çıkaran padişah 4. murattır
•   Osmanlı devletinin ilk defa uzun bir kuşatma ardından fethettiği yer Girit’tir
•   Osmanlı denizciliği Girit’in fethinden sonra Avrupa karşısında üstünlüğünü kaybetmeye başlamıştır
•   Osmanlı devletinin Avrupa karşısında taarruz gücünü kaybettiği ilk savaş 2. viyana kuşatmasıdır.
•   Günümüzdeki Türk-İran sınırı ilk kez Kasr-ı Şirin anlaşması (1639) ile çizilmiştir.
•   Çeşitli şartlar öne sürerek Sadrazam olan ilk kişi Köprülü Mehmet Paşa’dır.
•   İlk Osmanlı-Rus ittifakı İstanbul anlaşmasıdır. (1724)
•   Osmanlı devletinin Ruslarla imzaladığı ilk anlaşma Bahçesaray anlaşmasıdır. (1638)
•   Osmanlı devleti ilk defa Karlofça (1699) ve İstanbul anlaşması (1700) ile toprak kaybetmiştir.
•   Ordunun başında sefere çıkan son padişah 2. Mustafa’dır.
•   Osmanlıların kaybettiği ilk beylik Erdel Beyliğidir.
•   Osmanlı topraklarının paylaşıldığı ilk uluslar arası anlaşma Karlofça anlaşmasıdır.

    4- Osmanlı Gerileme Dönemi

•   Osmanlı devleti ilk defa Pasarofça anlaşması (1718) ile Avrupa’dan geri kaldığını kabul etmiştir.
•   Avrupa örnek alınarak yapılan ıslahatlar ilk defa Lale Devrinde yapılmışlardır.
•   Mimaride ilk kez Avrupa tarzında eserler Lale devrinde inşa edilmiştir.
•   İlk kültürel ıslahatlar 3. Ahmet döneminde yapılmıştır.
•   Avrupa’ya ilk defa Lale devrinde elçiler gönderilmiştir.
•   İlk Osmanlı matbaası İbrahim Müteferrika tarafından kurulmuştur. (1727) (ilk teknik yenilik)
•   Matbaada basılan ilk eser Vankulu adlı lügattir.
•   İlk defa 18. yy da Avrupa’dan askeri uzmanlar getirilmiştir.
•   İlk resmi devlet matbaası 3. Selim döneminde kurulmuştur.
•   İlk kağıt ve kumaş fabrikası Lale Devri’nde inşa edilmiştir.
•   İtfaiye örgütü (tulumbacılar) ilk defa Lale Devri’nde kurulmuştur.
•   İlk çiçek aşısı lale devrinde yapılmıştır
•   İlk geçici elçilikler lale devrinde kurulmuştur
•   Avrupai tarzda ilk askeri ıslahatlar 1. Mahmut döneminde yapılmıştır
•   İlk mühendis okulu 1. Mahmut döneminde kara mühendis hanesi adında kuruldu(1731)Avrupa tarzında açılan ilk okuldur
•   İkinci mühendis okulu 3. Mustafa tarafından deniz mühendis hanesi adıyla kurulmuştur(1773)
•   Kapitülasyonlar ilk defa 1. Mahmut tarafından sürekli hale getirilmiştir. (1740)
•   3. Mustafa döneminde ilk iç borçlanma başlamıştır.
•   İlk defa halkı Türk ve Müslüman olan toprak Küçük kaynarca anlaşması ile kaybedilmiştir. (Kırım)
•   Halifelik kurumunun siyasi bir antlaşmada ilk defa kullanılması Küçük kaynarca Antlaşmasında oluşmuştur.(Son olarak Uşi Antlaşmasında olmuştur.)
•   Rusya’nın Akdeniz’e (sıcak denizlere) açılma imkanı elde ettiği ilk antlaşma Küçük kaynarcadır.
•   Sürat topçuları ocağı ilk defa II. Murat döneminde kurulmuştur.
•   Ortodoksların kuruculuğu ilk kez Küçük Kaynarca ile Ruslara geçmiştir.
•   I.Mahmut döneminde ilk kez Avrupalı birisinin (humbaracı Ahmet paşa )tecrübesinden faydalanarak ıslahat yapılmıştır.
•   Ruslar Küçük Kaynarca ile ilk kez iç işlerimize karışmaya başladılar.
•   Osmanlı Küçük Kaynarca ile ilk defa tazminat ödedi.
•   Rusya ilk kapitülasyonlar küçük Kaynarca antlaşması ile ödemiştir.(1774)
•   Ulu efe alım satım ilk defa I.Abdülhamit tarafından yasaklanmıştır.
•   Avrupa orduları örnek alınarak hazırlanan ilk ordu Nizam-ı Cedit Ordusudur.
•   Avrupa’da ilk daimi elçilikler III.Selim zamanında açılmıştır.
•   Fransızca ilk defa III.Selim döneminde devletin resmi dili olarak ilan edilmiştir.
•   ilk Fransız tercüme bürosu III. Selim tarafından kurulmuştur.
•   Nizam-ı cedit orduları ilk zaferlerini Akkada Napolyon’a karşı kazanmışlardır.

   5. Osmanlı Dağılma Dönemi

•   Osmanlıda Fransız İhtilalinden etkilenerek çıkan ilk milliyetçilik isyanıdır.(1804)
•   padişahın yetkileri ilk defa ayanlarla imzalanan Sened-i İttifakla sınırlandırılmıştır. (1808II.Mahmut)
•   Osmanlı devleti ilk denge siyasetini Fransa’nın Mısırı işgali sırasında uyguladı .(1798)
•   Ruyada ilk defa donanmasını Fransa’nın Mısırı işgali sırasında boğazlardan geçirmiştir.
•   Azınlıklara ilk imtiyazlar Bükreş Antlaşması (1812)ile Sırplara verilmiştir.
•   Osmanlılarda bağımsızlığını kazanan ilk azınlık Yunanlılardır.(Edirne Antlaşması 1829)
•   boğazlar ilk defa Hünkar iskelesi (1843)antlaşması ile sorun olmuştur.
•   boğazlar ilk kez Londra Antlaşması (1841) uluslar arası bir statüye sahip olmuştur.
•   Padişahın yanında ilk defa otorite olarak ayanlar kabul edilmiştir .
•   İngilizlere ilk kapitülasyonlar III. Murat devrinde(1578) verildi. Balta Limanı Antlaşması (1838) ile yaygınlaşmıştır.
•   Kapitülasyonların kaldırılması ilk defa Paris Antlaşmasında görülmüştür.
•   İlk resmi gazete takvim-i Vekayi adıyla II.Mahmut tarafından çıkarıldı.(1831)
•   nüfuz sayımı ilk defa 2.MAHMUD ZAMANINDA YAPILMIŞTIR .(1813-ASKERİ AMAÇLI)
•   Tımar sistemi ilk defa II.Mahmut zamanında kaldırılmıştır.
Müsadere (mallara el koyma) usulü ilk kez II.Mahmut tarafından kaldırılmıştır.
•   Polis örgütünün temelleri ilk defa II.Mahmut zamanında atılmıştır.
•   Orta öğretim kurumları ilk defa II. Mahmut zamanında kurulmuştur.
•   İlk öğretim ilk defa II. Mahmut zamanında zorunlu hale getirilmiştir
•   İlk posta örgütü II. Mahmut zamanında kurulmuştur
•   İltizam sistemi ilk defa ıslaha fermanı ile kaldırılmıştır
•   ilk defa tercüme odası ve yabancı dil okulu II. Mahmut zamanında açılmıştır
•   Devlet memuru yetiştiren okullar ilk defa II. Mahmut zamanında kurulmuştur
•   Yurt dışında ilk defa II. Mahmut zamanında öğrenci gönderilmiştir
•   kılık kıyafette ilk değişiklik II. Mahmut tarafından yapılmıştır
•   padişah kendi üzerinde bir gücün varlığını ilk defa Tanzimat fermanı ile tanımıştır (1839)
•   Osmanlılarda ilk kağıt para kaime adıyla Abdülmecit tarafından bastırılmıştır (1844)
•   ilk demir yolu hattı Tanzimat döneminde yapılmıştır (1866)
•   telgraf ilk defa Tanzimat döneminde kullanılmaya başlamıştır (1854)
•   ilk telgraf okulu Tanzimat döneminde açılmıştır
•   laik kanunlar ilk defa Tanzimat ile orta çıkmıştır
•   ilk demir yolu hattı Tanzimat döneminde kurulmuştur (İzmir- aydın hattı)
•   askerlik ilk defa ıslahat fermanı ile bir bedele bağlanmıştır (1856)
•   Osmanlı toprak bütünlüğü ilk defa kırım savaşında (1854) sonra imzalanan Paris antlaşması (1856) ile Avrupalı devletlerin garantisi altına alınmıştır
•   kız öğrenciler ilk kez Tanzimat döneminde okullara alınmıştır
•   Osmanlı devleti ilk dış borcu kırım savaşı (1856) sırasında İngilizlerden almıştır (Abdülmecit dönemi)
•   öğretmen okulları ve mülkiyet mektebi ilk defa Tanzimat döneminde açılmıştır.
•   Osmanlı devleti ilk defa Paris antlaşması (1856)ile Avrupa devleti kabul etmiştir.
•   İlk Osmanlı Anayasası Mithat Paşa bakanlığında bir komisyon tarafından hazırlanmış ve II.Abdülhamit tarafından ilan edilmiştir.(kanun-i esasi-1876)
•   İlk defacize belirlenmesi işi Tanzimat döneminde patrikhaneye verilmiştir.
•   Osmanlılılarda halk ilk defa I.Meşrutiyetle yönetime katılmıştır.
•   Rejimi değiştirmeye yönelik ilk isyan hareketi 31 mart olayıdır.
•   Osmanlılarda Mecelle hukuku ilk defa I. Meşrutiyet ile uygulanmaya başlanmıştır.
•   Balkan Savaşları ilk defa Karadağ’ın Osmanlıya saldırmasıyla başlamıştır.
•   Ermeni sorunu ilk defa Berlin Antlaşması ile siyasi olarak ortaya çıkmıştır.
•   Türk tarihinde parti diktasıyla yönetim ilk defa İttihat Terakki ile olmuştur
•   Milliyetçiliği ilk defa İttihat ve Terakki bir ideoloji olarak kabul etmiştir
•   Divan örgütü kaldırılarak yerine bugünkü anlamda bakanlıklar ilk defa II. Mahmut zamanında kurulmuştur.
•   İlk defa II. Mahmut zamanında Tımarlarına maaş bağlamıştır.
•   Osmanlı ülkesinde anayasacılık faaliyetleri ilk defa Tanzimat Fermanı ile başlamıştır
•   Hukuk ve idare alanında ilk ıslahatlar II.Mahmut dönemindedir.
•   Kişisel haklar ilk defa Tanzimat Fermanı ile güvence altına alınmıştır.
•   Kişisel hak ve özgürlükler ilk defa I.Meşrutiyette anayasasında (kanun-u Esasi) yer almış ve açıklanmıştır.
•   Osmanlı halkı ilk defa I. Meşrutiyet seçme ve seçilme hakkını kullanmıştır.
•   Türk tarihinde ilk defa siyasi partiler I. Meşrutiyet döneminde kuruldu.
•   ilk kurulan siyasi parti ittihat ve terakki partisidir. Daha sonra Ahrar Fırkası ve Hürriyet ve itilaf partisi kurulmuştur.
•   Avrupa tarzı ilk müzik okulu Mızıka-i Hümayun II. Mahmut devrinde kuruldu.
•   Edirne Antlaşmasıyla Osmanlı ülkesinde milliyetçilik hareketleri ilk kez başarıya ulaşmış ve Yunanistan’dan bağımsız olmuştur .
•   Fransa’nın Cezayir ele geçirmesiyle Osmanlılar K. Afrika’da ilk kez toprak kaybettiler.
•   Osmanlı Devleti Boğazlar üzerindeki egemenlik hakları son kez Hünkar İskelesi Antlaşmasıyla kullanılmıştır.
•   Her alanda en geniş anlamda ıslahatlar XIX.yüzyılda yapılmıştır.